6 - انحراف در لغت به معناى ميل كردن و كجى است و در تجويد به معناى ميل كردن دو حرف « ل - ر » از مخرج خود به سوى مخرج ديگر است . اين صفت در « ل » به صورت ميل كردن از كنار زبان به سوى جلو زبان و در « ر » به شكل انحراف از كنار جلو زبان به نوك زبان است « 1 » . كلمات زير را تلفظ كنيد : للّه - الّيل - الرّحمة 7 - تفشّى تفشّى به معناى انتشار و پخش شدن است و در تجويد منظور از آن انتشار صداى حرف « ش » در اطراف مخرج آن حرف است كه رعايت اين صفت سبب تمايز آن و حرف « ج » مىشود « 2 » . كلمات زير را تلفظ كنيد : نشرح - الشّمس - اشدد 8 - استطاله به معناى طلب امتداد و در تجويد عبارت از امتداد صداى حرف « ضاد » در مخرجش مىباشد تا اينكه به مخرج « لام » برسد . به همين جهت ، اين حرف داراى مخرج و صوت نسبتا طولانى است . كلمات زير را تلفظ كنيد و صفت استطاله را در آنها مورد دقت قرار دهيد : الارض - ضلال - مغضوب - و لا الضّالّين

--> ( 1 ) - مؤلف به جهت پيروى از ساير كتب معتبر تجويدى اين صفت را ذكر كرده و الّا درك آن براى عموم دشوار است . ( 2 ) - بررسى تطبيقى ميان علم تجويد و آواشناسى ، ص 80 .